Liệu quá trình sáp nhập các đơn vị, tổ chức hoặc địa phương có tạo ra động lực mới cho việc huy động và phân bổ nguồn lực phát triển khoa học - công nghệ hay không?
Về cơ bản, có thể khẳng định dù trước hay sau sát nhập, TP.HCM vẫn luôn là địa phương tạo ra động lực lớn cho việc huy động và phân bổ nguồn lực phát triển khoa học - công nghệ đối với doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trong kĩnh vực KHCN.
Các tiền đề để tạo động lực trong phát triển phân bố nguồn lực về KHCN trên cơ sở các chính sách, nội dung nhiệm vụ sau:
1. Động lực từ việc hoàn thiện thể chế và cơ chế, chính sách
- Hình thành khung pháp lý đặc thù: Thành phố đã chủ động xây dựng và ban hành hệ thống văn bản để cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương. Các văn bản này tập trung vào 3 trụ cột chính: Thể chế, Cơ sở hạ tầng và Nguồn nhân lực, tạo hành lang rõ ràng để thu hút và sử dụng nguồn lực.
- Cơ chế tài chính linh hoạt và đột phá: Việc triển khai các Nghị quyết của HĐND Thành phố (như Nghị quyết 19/2023/NQ-HĐND về Trung tâm nghiên
cứu xuất sắc, Nghị quyết 20/2023/NQ-HĐND về hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo) đã tạo ra các kênh phân bổ ngân sách mới, linh hoạt hơn. Ví dụ:
+ Hỗ trợ 85 tỷ đồng cho Trung tâm INOMAR phát triển thành trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế.
+ Phê duyệt 11 dự án tăng tốc với tổng kinh phí 4,383 tỷ đồng và hỗ trợ ươm tạo 80 dự án với tổng kinh phí trên 11,2 tỷ đồng.
- Thí điểm các mô hình mới: Thành phố đang thúc đẩy các mô hình như "sandbox" cho công nghệ mới (xe tự hành, phương tiện bay không người lái), cơ chế đặt hàng, khoán chi, mua sản phẩm KH&CN. Điều này giúp huy động nguồn lực từ doanh nghiệp vào các lĩnh vực nghiên cứu cụ thể, giảm rào cản pháp lý cho đổi mới sáng tạo.
2. Động lực từ việc tập trung đầu tư phát triển hạ tầng KH&CN hiện đại
- Thu hút đầu tư tư nhân quy mô lớn vào hạ tầng số, tạo nên động lực quan trọng trong huy động nguồn lực.
- Dự án Trung tâm dữ liệu siêu quy mô (Hyperscale Data Center) của CMC Telecom trị giá 250 triệu USD.
- Dự án Trung tâm dữ liệu 140 MW của Viettel.
- Đề xuất thu hút dự án Siêu trung tâm dữ liệu AI từ Tập đoàn G42 (UAE) với tổng vốn dự kiến 2 tỷ USD.
- Hình thành các cụm, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Việc đầu tư xây dựng và mở rộng các khu chức năng như Khu Công nghệ cao (SHTP), Khu Nông nghiệp Công nghệ cao, Khu Công viên phần mềm Quang Trung, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo (123 Trương Định) tạo ra các "cực tăng trưởng", thu hút và tập trung nguồn lực (vốn, con người, công nghệ) vào các lĩnh vực chiến lược. Điều này giúp phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả, tránh dàn trải